ئەفسانە یەکەم جۆری چیرۆکە کە زۆر جار بەم شێوەی نوسی و دەربارەی ڕووداوەکان، کەسان، یان جۆری جیهانێکی پەیام دەدات، وەک هۆنەر و ڕەوشتی کەلتوریەکان لە نێوان کەسان بڵاو دەکاتەوە. ئەفسانەکان زۆر جار هەستی ڕەنگاڕەنگ، خەیالی، یان شتێکی سەیر و نایاب لە خەڵکەوە دەگێڕن، بەڵام بەردەوامن لە بڵاودەکەون بۆ ڕاوێژکردنی هۆشیارکردن یان فێرکردنی چیرۆکەکان.

ئەفسانەکان دەتوانن شتێکی دەروونی بگەڕێنن و نیشان بدەن بەرەو جیهانی نەریتی یان دڵسۆزی. لە کوردی، “ئەفسانە” وەک “چیرۆکێکی هەستیار” یان “چیرۆکی خەیالی” دەتوانرێت وەرگرت.

ئەفسانەی کوردی چیرۆکێکی هەستیار و خەیالیە کە زۆربەی ئەوان بە زمان و شێوەی ئاڵوگۆری و پەیوەندی بە کەلتور و مێژووی کوردی هەن. ئەفسانەکان لە کوردستان زۆر گەورە و پڕن لە شتێکی ڕەنگاڕەنگی مێژوویی، جۆراوجۆری کەسایەتی، ڕەسم و ڕەواجەکان و بەرزکردنی هەستەکانی خەڵک.

وەک نموونە:

ئەفسانەی “کچێک” کە دەربارەی کچێکی هەستیارە کە چارەسەری کێشەی شاری خۆیان دەکات.

ئەفسانەکانی دیوکان و مەجنونان کە بە خەیالی و هەستی بەناوبانگ دەردەکەون.

ئەفسانەی قەهرمانان و بازرگانان کە بە شێوەی چیرۆکی قهرمانی و مێژوویی نوسرابن.

ئەفسانەکان لە کوردی بە شێوەی ڕەوایتی لە زمانەکانی کوردی (کوردیی ناوەندی، کرمانجی، سورانی و هەروەها لە زمانی زازاکی) پەیوەندیان هەیە.

ئەفسانەکان هەروەها دەبێتە سەرچاوەی فەرهەنگی و کەلتوری کوردی، چونکە هەست و هەواڵەکانی خەڵک و دەنگی خەڵک لەوانەیە لەوەند بێت.